Door Pieter van der Haak
U zult misschien wel van mij weten dat ik een hekel heb aan klagers. Heel hoog in de klachten toptien op de werkvloer staan klachten over de baas. Het wordt dan ook eens hoog tijd om duidelijk te maken dat 90% van de klachten over managers ontstaan vanwege de te hoge eisen die er gesteld worden aan de hedendaagse manager. De enige terechte klacht die men zou mogen hebben over een manager is dat hij of zijn zijn eigen zwakheden niet onder ogen durft te zien en niet weet wat hij wil. Veel werknemers verwachten van een manager een soort combinatie van eigenschappen van een padvinder en Jezus Christus. Maar neem van mij aan: dergelijke managers zijn onvindbaar. Je zult het moeten doen met wat er is en anders zelf manager moeten worden of vertrekken naar een andere werkgever, waar het overigens niet beter zal zijn. Overal waar je komt schieten managers tekort. Hoe komt dat? Omdat we te veel verwachten.
Waar denk je aan als je aan een padvinder denkt? Dan denk je wellicht aan een sociaal bewogen sportieve man of vrouw die graag buiten is, die er van houdt om in een groep samen te werken of te spelen, iemand die bij voorkeur met anderen dingen voor elkaar weet te boksen en tamelijk avontuurlijk is ingesteld.
En als je vervolgens aan Jezus Christus denkt, wat komt er dan bij je op aan eigenschappen? Iemand met een missie, met overtuigingskracht en moed, krachtig, expressief, bevlogen, verbindend, een redder wellicht, liefdevol en eerlijk.
Combineer je deze twee dan krijg je ongeveer het profiel van de ideale manager. Kijk maar eens bij de functie-eisen die er gemiddeld genomen bij een personeelsadvertentie staan vermeld.
De hedendaagse manager moet de koers uitzetten, mensen motiveren, plannen, organiseren, coördineren, ondersteunen, besluiten nemen, brandjes blussen, onderhandelen… Je wordt al moe als je het allemaal op moet schrijven. Managers zijn het grootste deel van hun tijd kwijt met vergaderen en het schrijven van rapporten. Gelijktijdig zie je overal cursussen coachend leidinggeven. De manager moet dus ook nog eens een coach worden. Wat is het resultaat? Net als de moderne vader en de moderne moeder die allebei carrière moeten maken en gelijktijdig ideale moeder of ideale vader moeten zijn, en zich door al hun tekortkomingen diep ongelukkig gaan voelen, schiet ook de manager voor zijn gevoel of voor zijn omgeving voortdurend tekort.
Kijk maar eens naar uw eigen manager en maak een keuze uit het volgende lijstje: hij is niet besluitvaardig genoeg, heeft te weinig aandacht voor zijn personeel, is geen goede voorzitter, kan niet echt goed een presentatie houden, beheert zijn agenda niet goed, bemoeit zich te veel met details, is te autoritair, is onduidelijk, te technisch, te cijfermatig, niet sociaal genoeg, komt zijn afspraken niet na en ga zo maar even door. Volgens mij zijn er heel veel ongelukkige managers. Het enige wat ze op de been kan houden is het salaris en de status.
Deed Jezus aan coaching? Houden padvinders zich bezig met managementrapportages? Jezus ging nooit naar een cursus om zich dingen eigen te maken die niet bij hem pasten. Maar hoe moet het dan? Wie moet er dan zorgen voor de rapportages, de cijfermatige onderbouwing? Wie neemt er dan de besluiten? Iemand moet het toch doen?
Ik heb nog even gekeken naar wat Van Dale zegt over padvinders. Als eerste staat daar vermeld: iemand die een nieuw pad ontdekt in de wildernis. Bij Jezus staat als eerste: de stichter van het Christendom. En hiermee kom ik bij de belangrijkste eigenschappen van een manager. Een manager is iemand die weet wat hij wil en is in staat nieuwe paden te ontdekken. Met ander woorden: een persoon met een missie en hierdoor besluitvaardig. Voor de rest moet hij zijn eigen zwaktes leren accepteren en vervolgens organiseren dat anderen zijn zwaktes compenseren. Dit compenseren of beter, aanvullen kan door naaste collega’s, teamleden, maar kan natuurlijk ook prima door externe ondersteuning. De (in potentie aanwezige) sterke punten kan hij tenslotte verder ontwikkelen.
Het recept is dus: ga op zoek naar datgene wat je echt wilt, waar je met je gevoel en je verstand achter kunt staan en wordt vanuit je authentieke zelf een inspiratiebron voor de mensen om je heen. Zorg er voor dat je mensen om je heen verzamelt die zich verbonden voelen met jouw missie en neem afscheid van personen die er fundamenteel andere gedachten op nahouden. Managers die overal goed in zijn bestaan niet, het zijn middelmatige managers die nergens in uitblinken.