Kenniscentrum Eigenaarschap

Alles over eigenaarschap voor uw team of bedrijf.

Eigenaarschap is jezelf ergens over ontfermen en de volle verantwoordelijkheid nemen voor resultaat en vervolgacties. Het gaat verder dan “je taak doen”: je regelt dat het goed komt.

Plan een adviesgesprek

“Al ruim 25 jaar begeleiden we organisaties in eigenaarschap, leiderschap en samenwerken.”

Blogs en publicaties

Verdieping op papier: artikelen en boeken van Pieter van der Haak.

1. Blog: Wat is eigenaarschap?

Pieter van der Haak legt uit wat eigenaarschap betekent: de keuze om verantwoordelijkheid te nemen voor resultaten, ook als het lastig wordt.

2. Blog: Eigenaarschap tonen – 7 kenmerken

Zeven gedragskenmerken die laten zien dat iemand eigenaarschap neemt.

3. Blog: Randvoorwaarden voor eigenaarschap

De zeven randvoorwaarden voor eigenaarschap, waaronder vertrouwen, regelruimte en overzicht.

4. Blog: Eigenaarschap & Persoonlijke Doelen

Hoe het koppelen van persoonlijke doelen aan team- en organisatiedoelen eigenaarschap versterkt.

5. Blog: Eigenaarschap vs. Micromanagement

De negatieve effecten van micromanagement, en hoe dit eigenaarschap in teams ondermijnt.

6. Blog: Agile werken vereist eigenaarschap

Agile werken kan alleen slagen als teamleden eigenaarschap nemen.

7. Boek: Wie zorgt dat het goed komt? (2017)

Pieter introduceert de zeven randvoorwaarden voor eigenaarschap.

8. Boek: Van Vakmanschap naar Leiderschap (2014)

De overgang van vakinhoudelijke expertise naar leiderschap.

9. Boek: Trainen en Coachen met Speels Gemak (2019)

Praktisch handboek voor trainers en coaches met speelse werkvormen.

10. Blog: Eigenaarschap & Werkgeluk

Hoe eigenaarschap bijdraagt aan meer werkgeluk, motivatie en duurzame inzetbaarheid.

Ook interessant

Zelfscan Eigenaarschap

Ontdek in 5 minuten of je werk doet dat bij je past. Ontdek de randvoorwaarden voor eigenaarschap.

Doe de zelfscan

Whitepapers

Gratis whitepapers vol praktische inzichten over eigenaarschap, leiderschap en samenwerken.

Bekijk de whitepapers

Maatwerk

Vergroot eigenaarschap in jouw team met een programma of training op maat.

Bekijk maatwerk-opties

FAQ – Veel gestelde vragen

Wat is eigenaarschap?

Wat verstaan jullie onder eigenaarschap?

Eigenaarschap is de bewuste keuze om verantwoordelijkheid te nemen voor het eindresultaat: niet alleen je taak uitvoeren, maar ook zelf initiatief nemen, afstemmen met anderen en ervoor zorgen dat het geheel goed komt. Lees de volledige uitleg in Wat is eigenaarschap?

Wat is het verschil tussen eigenaarschap en verantwoordelijkheid?

Verantwoordelijkheid krijg je vaak toegewezen (het hoort bij je functie); eigenaarschap is de innerlijke keuze om die verantwoordelijkheid ook echt te dragen, ook als het lastig wordt of buiten je officiële taak valt.

Wat is het verschil tussen eigenaarschap en autonomie?

Autonomie is de ruimte die iemand krijgt om zelf keuzes te maken. Eigenaarschap is wat iemand met die ruimte doet: de innerlijke keuze om het totale resultaat te dragen. Je kunt autonomie hebben zonder eigenaarschap te tonen, en andersom. Zie ook Wat is eigenaarschap?

Wat is het verschil tussen eigenaarschap en zelfsturing?

Zelfsturing gaat over de organisatievorm: een team dat zonder leidinggevende beslissingen neemt. Eigenaarschap is een individuele houding die in élke organisatievorm nodig is, ook in hiërarchische teams met een duidelijke leidinggevende.

Wat is het verschil tussen eigenaarschap en betrokkenheid?

Betrokkenheid is interesse en energie tonen voor het werk. Eigenaarschap gaat een stap verder: het is de bereidheid om ook daadwerkelijk verantwoordelijkheid te nemen voor de uitkomst, inclusief het oplossen van problemen die niet officieel "van jou" zijn.

Is eigenaarschap aan te leren, of heb je het van nature?

Eigenaarschap is voor een groot deel aan te leren en te trainen. Het ontstaat wanneer de juiste randvoorwaarden aanwezig zijn (vertrouwen, regelruimte, overzicht) en mensen de kans krijgen om te oefenen. Lees meer in Randvoorwaarden voor eigenaarschap.

Waarom is eigenaarschap belangrijk voor teams?

Teams met eigenaarschap zijn wendbaarder, lossen problemen sneller zelf op en werken met meer vertrouwen en werkplezier. Zie ook: Eigenaarschap & Werkgeluk en Agile werken vereist eigenaarschap.

Wat levert eigenaarschap op in de praktijk?

Kortere doorlooptijden, minder escalaties naar de leidinggevende en hogere onderlinge aanspreekbaarheid. Praktische toepassing hiervan komt terug in de Teamtraining Eigenaarschap en Proactiviteit.

Wat zijn de randvoorwaarden voor eigenaarschap?

De belangrijkste randvoorwaarden zijn vertrouwen, regelruimte en overzicht: mensen moeten de ruimte én het overzicht hebben om zelf goede keuzes te maken, en erop kunnen vertrouwen dat initiatief wordt gewaardeerd. Het volledige overzicht staat in Randvoorwaarden voor eigenaarschap.

Hoe herken je een gebrek aan eigenaarschap in een team?

Typische signalen zijn: problemen worden doorgeschoven in plaats van opgelost, medewerkers wachten af tot de leidinggevende het initiatief neemt, fouten worden buiten zichzelf gelegd, en afspraken worden niet uit zichzelf nagekomen.

Wat is de rol van vertrouwen bij eigenaarschap?

Vertrouwen is een van de belangrijkste randvoorwaarden: zonder vertrouwen durven mensen geen initiatief te nemen uit angst voor afrekening als het misgaat. Leidinggevenden die fouten bespreekbaar maken in plaats van bestraffen, zien meer eigenaarschap ontstaan.

Wat is de rol van leiderschap bij het stimuleren van eigenaarschap?

Leidinggevenden bepalen voor een groot deel of eigenaarschap kán ontstaan: door regelruimte te geven, mee te denken in plaats van over te nemen, en verantwoordelijkheid daadwerkelijk bij het team te laten liggen. Zie de Training Leidinggeven aan Eigenaarschap.

Voor leidinggevenden

Hoe ontwikkel je eigenaarschap bij medewerkers?

Zorg voor randvoorwaarden (vertrouwen, regelruimte, overzicht), maak doelen helder op team- én persoonlijk niveau, en oefen in de praktijk. Lees meer in Randvoorwaarden voor eigenaarschap of ontdek hoe we dit trainen in de Leidinggeven aan Eigenaarschap-training.

Hoe voorkom je dat je als leidinggevende in micromanagement vervalt?

Door bewust een stap terug te doen zodra het resultaat goed genoeg is, ook als het net anders gaat dan jij zou doen. Dit onderwerp staat centraal in de serious game Eigenaarschap versus Micromanagement.

Wat is het verschil tussen sturen en loslaten?

Sturen betekent richting en kaders geven; loslaten betekent de uitvoering en de keuzes binnen die kaders bij het team leggen. Goed leiderschap combineert beide: heldere kaders, maar ruimte binnen die kaders.

Hoe geef je feedback die eigenaarschap stimuleert?

Focus op het gedrag en het resultaat, niet op de persoon; vraag door naar wat iemand zelf anders had kunnen doen in plaats van meteen de oplossing te geven; en benoem expliciet wanneer iemand wél eigenaarschap toont.

Welke trainingen bieden jullie aan voor eigenaarschap?

Drie trainingen: Eigenaarschap in 3 uur (compacte kennismaking), Training Leidinggeven aan Eigenaarschap (voor leidinggevenden) en Teamtraining Eigenaarschap en Proactiviteit (voor teams).

Welke training past bij onze vraag?

Snel bewustzijn creëren? Kies Eigenaarschap in 3 uur. Leiderschapspatronen doorbreken? Kies Leidinggeven aan Eigenaarschap. Teamafspraken en gedrag borgen? Kies Teamtraining Eigenaarschap en Proactiviteit.

Hoe is een training opgebouwd (duur, werkvormen)?

De trainingen zijn praktijkgericht en werken met ervaringsleren: korte theorie afgewisseld met oefeningen, cases uit de eigen praktijk en concrete afspraken om mee terug te nemen naar het werk. De exacte opzet verschilt per training, zie bijvoorbeeld Teamtraining Eigenaarschap en Proactiviteit.

Wat levert een training concreet op?

Meer verantwoordelijkheid nemen, minder micromanagement nodig, betere onderlinge samenwerking en concrete afspraken die na de training geborgd worden. Zie de ervaringen op de pagina van de Leidinggeven aan Eigenaarschap-training.

Wat kost een training?

Dat hangt af van de duur, groepsgrootte en of het maatwerk is. Vraag een vrijblijvend voorstel op via het contactformulier.

Zijn de trainingen ook in-company te volgen?

Ja, de trainingen worden bij organisaties zelf gegeven en kunnen worden afgestemd op de eigen praktijk. Voor een traject helemaal op maat, zie Maatwerk.

Voor welke sectoren zijn de trainingen geschikt?

De trainingen zijn sectorbreed inzetbaar: het onderwerp eigenaarschap speelt in elk team waar mensen samenwerken en verantwoordelijkheid moeten nemen, van profit tot non-profit en overheid.

Inspiratiesessies

Wat is het verschil tussen een inspiratiesessie en een training?

Een inspiratiesessie is kort en prikkelend (60–120 minuten): bewustwording en energie. Een training is verdiepend en gedragsgericht, met meerdere sessies en borging. Bekijk een voorbeeld: Inspiratiesessie Eigenaarschap & Werkgeluk of kies de Masterclass Eigenaarschap.

Voor wie zijn de inspiratiesessies geschikt?

Voor MT's, leidinggevenden, professionals en teams die snel een gedeelde taal en nieuw perspectief op eigenaarschap willen. Zie bijvoorbeeld Zoek de verschilmakers.

Hoe lang duren de sessies en hoe groot zijn de groepen?

Gebruikelijk 60–120 minuten, met groepen van 15 tot 100+ deelnemers (in overleg). Voorbeeld: Leidinggeven in de nieuwe werkelijkheid.

Wat levert een inspiratiesessie concreet op?

Een gedeelde taal over eigenaarschap, herkenning van eigen patronen en een aantal concrete eerste acties. Zie voorbeelden bij Eigenaarschap en werkgeluk.

Kan een inspiratiesessie ook als keynote op een groter event?

Ja, daarvoor is de Keynote Eigenaarschap ontwikkeld: een inspirerend verhaal geschikt voor een groter publiek, bijvoorbeeld tijdens een bedrijfsevent of congres.

Serious games

Waarom een serious game inzetten voor eigenaarschap?

Een serious game laat het effect van gedrag direct voelen in plaats van erover te praten; daarna volgt een debrief waarin de ervaring wordt vertaald naar concrete werkafspraken. Overzicht: Kenniscentrum Eigenaarschap.

Welke serious games bieden jullie aan?

Drie games: De race in de baai van Bigas – Het eigenaarschapsspel, Eigenaarschap versus Micromanagement en de Businessgame Eigenaarschap.

Welke game past het beste bij onze organisatie?

De Businessgame is sterk gericht op ketensamenwerking, Micromanagement & Eigenaarschap op leiderschapsstijl, en De race in de baai van Bigas op samenwerken onder druk.

Hoe lang duren de spellen en voor hoeveel deelnemers zijn ze geschikt?

Meestal 2 tot 3 uur, geschikt voor 8 tot 24 deelnemers per game en opschaalbaar naar meerdere groepen tegelijk.

Hoe verloopt de debrief en opvolging na een game?

Na afloop koppelen we de ervaring uit het spel direct aan de eigen werkpraktijk en maken we concrete afspraken; optioneel volgt een vervolgsessie om de afspraken te borgen.

Is een serious game ook geschikt voor een groot bedrijfsevent?

Ja, de games zijn opschaalbaar naar meerdere groepen tegelijk en worden regelmatig ingezet tijdens teamdagen en bedrijfsevents. Neem voor de mogelijkheden contact op via het contactformulier.

Zelfscan, whitepapers & maatwerk

Wat is de Zelfscan Eigenaarschap en hoe werkt die?

De Zelfscan Eigenaarschap is een korte online test van ongeveer 5 minuten waarmee je ontdekt of je werk doet dat bij je past en of de randvoorwaarden voor eigenaarschap in jouw omgeving aanwezig zijn.

Is de zelfscan gratis?

Ja, de Zelfscan Eigenaarschap is gratis en vrijblijvend in te vullen.

Wat staat er in de whitepapers?

De whitepapers gaan dieper in op eigenaarschap, leiderschap en samenwerken, met praktische inzichten en concrete handvatten om direct mee aan de slag te gaan.

Wat houdt maatwerk precies in?

Bij Maatwerk ontwikkelen we een programma of training die volledig is afgestemd op de situatie, cultuur en vraag van jouw team of organisatie, in plaats van een standaardtraining.

Hoe lang duurt een maatwerktraject?

Dat verschilt per organisatie en vraag: van een losse sessie tot een meerjarig ontwikkeltraject. Bespreek de mogelijkheden via Maatwerk.

Boeken & materiaal

Welke boeken heeft Pieter van der Haak geschreven?

Drie boeken: Wie zorgt dat het goed komt? (2017, over de zeven randvoorwaarden voor eigenaarschap), Van Vakmanschap naar Leiderschap (2014) en Trainen en Coachen met Speels Gemak (2019).

Waar kan ik de boeken kopen?

Rechtstreeks via onze eigen webshop, bijvoorbeeld Wie zorgt dat het goed komt?, Van Vakmanschap naar Leiderschap en Trainen en Coachen met Speels Gemak.

Is het boek Wie zorgt dat het goed komt? geschikt voor zelfstudie?

Ja, het boek is geschreven als toegankelijke, praktische gids en wordt ook los van een training gebruikt als naslagwerk over de zeven randvoorwaarden voor eigenaarschap. Zie Wie zorgt dat het goed komt?

Praktisch & contact

Hoe vraag ik een offerte of adviesgesprek aan?

Via het contactformulier plan je een vrijblijvend adviesgesprek in, waarin we meedenken over welke training, sessie of aanpak het beste bij jullie vraag past.

Wie is Pieter van der Haak?

Pieter van der Haak is directeur en trainer bij P&A en de auteur van de boeken over eigenaarschap en leiderschap. Meer over hem en het team op Over P&A.

Werkt P&A door heel Nederland?

Ja, trainingen, inspiratiesessies en serious games worden door het hele land gegeven, zowel op locatie bij de organisatie als in-company. Neem contact op via het contactformulier om de mogelijkheden te bespreken.

Eva Stern

Meer weten over eigenaarschap?

Plan een gratis adviesgesprek in met Eva. Zij informeert je over alle diensten van P&A en helpt met het oplossen van jullie uitdagingen.

Plan hier de meeting